Ji bîrnebûnê
Kovar ne tenê berhevkirina nivîsan e; ew hafîzeyek e ku di navbera rûpelan de dengên dem û însanan diparêze. Ew ciyê hevdîtina rabirdû û îroyê, bîranîn û lêkolîn, huner û ramanê ye.
Her nivîsa ku li vê rûpelê cî digire, parçeyek ji vê mozaîka berfireh e; parçeyek ku bi taybetîya xwe, wêneyek ji jiyana me, ji dîroka me û ji cîhana ku em tê de dijîn, temam dike.
Bi nivîsa Adem Özgür a li ser nivîskar Burhan Sönmez ku Xelata Ernest Hemingway bi motîvasyona “Şahîdê dema me” ya Îtalyayê wergirtîye, dest pê dike.
Mehdî Zana: “Navek e ku kurd dê ji bîr nekin.” Ev sernav bi xwe girîngiya mijarê dide xuyakirin.
Newal Iscan bi hevpeyvîna xwe li ser HÊVÎ – Kurdish Academic Network Stockholm me dibe nav cîhana xebata ciwanên kurd ên akademîk li derveyî welat.
Prof. Haci Akman, di nivîsa “Huner wek nasname, berxwedan û bîra kolektîf” de, bi Analîzek li ser Kwestan Jamal Bawan û Shwan Dler Qaradaki, hunerê ji aliyekî din ve dide ber çavan. Huner li vir tenê qada afirandinê nîne; ew dikare bibe zimanê nasnameyê, amûra berxwedanê û ciyê parastina bîra kolektîf.
Di nivîsa S. Erdem de, “Xewn û xeyal, jiyan û rastî: ciyên pîroz ên ku nasnameya veşartî nîşan didin”, sînorê di navbera xewn û rastiyê de nerm dibe. Xewn û xeyal li vir ne dûrî jiyanê ne; ew dikarin deriyên ku ber bi qatên veşartî yên hafîzeyê, nasnameyê û hestên merîyan ve diçin, vebikin.
Rohat Alakom, bi “Du wêneyên ku pir tiştan dibêjin”, hêza wêneyê dixe navenda bala xwendevan. Ji ber ku carinan wêneyek bêdeng e, lê bêdengiya wê ji sedan gotinan zêdetir deng dike. Di wêneyê de, dem dikare bisekine û bîranîn dikare dîsa bi çavên me re deng bike.
Paşê em digihîjin cîhana helbestê. “Neynika li kevîya behrê” ya Seyfî Doğan, “Çem û çiya” ya Pablo Neruda û “Fanosa dilê reben” ya Xizan Şîlan, her yek ji goşeyekê ve li cîhana hundirîn a merîyan dinêre. Derya û çem, çiya û tirs, evîn û bêkesî, hêvî û êş, di zimanê helbestê de dibin peyvên ku hestên merîyan ji sînorên ziman û cografyayê derbas dikin.
Bi nivîsa Muzaffer Özgür, “Ji Deşta Anatolîyê”, rûpelên kovarê ber bi cografya û serpêhatiyê ve fireh dibin. Anatolîya li vir tenê navê erdekî nîne; ew ciyê bûyer û bîranînan e. Di heman rê de, nivîsa li ser “Koçberî û jiyana li Ewropayê” mijara koçberiyê û rewşa kurdên dîyasporayê bi çend xalên alîyê civakî û aborîyê destnîşan dike.
Koçberî ne tenê çûyîna ji welatekî bo welatekî din e; ew rêwîtiya merîya ya di navbera mal û dûrî, bîranîn û jiyana nû, ziman û nasnameyê de ye.
Nivîsa “Rogirtin” ya Erdal Kavalci dîsa deriyek li ber serpêhatiya merîyan vedike. Çîrok carinan bi gotinek kurt, carinan bi hestek kûr û carinan bi bêdengîyek giran tê vegotin.
Mehtab Îdelî bi “Serpêhatiyên dosyaya Kurdên Anatoliya Navîn a kovara Nûbiharê” prosesa amadekirina vê hejmara taybet bi me re parve dike.
Muzaffer Özgür bi “Dîroka hunera tevnê, xalî û kurd -VI-” me dibe cîhana hunerên kevneşopî. Tevn û xalî, ji derveyî bedewîya nexşeyan, xwedî hafîzeyekê ne. Reng, neqiş, şêwaz û destkariyên ku ji nifşekî digihîjin nifşekî din, wek nivîsên bêdeng ên dîrokê ne. Ew çîrokên axê, malê, jiyanê û nasnameyê bi zimanekî bêgotin digihînin me.
Bi vê hejmarê, kovar dixwaze ciyêkî ji bo van dengên cuda ava bike: ji dengê kesayetiyên dîrokî heta dengê nivîskar û lêkolîner; ji wêneyê heta helbestê; ji serpêhatiya koçberiyê heta hunera kevneşopîyê. Ev rûpel, her yek bi rê û şêwaza xwe, li ser pirsên ku em wek meriv û civak carna li xwe dipirsin: Em kî ne? Hafîzeyên me ji ku tên? Çi ji me re maye û çi divê em ji bo nifşên bê biparêzin?
Belkî nirxa nivîs û kovarê jî li vir e: di demekê de ku gelek tişt bi lez tên jibîrkirin, nivîs dikare li ber jibîrkirinê raweste. Ew dikare bibe pira di navbera nifşan de, bibe dengê bêdengîyan û bibe ciyê ku bîranîn dîsa bibe xwadî gotin.
Bi hêvîya ku xwendevan ne tenê rûpelan bixwîne, lê di nav wan de deng, hest, pirs û bîranînan jî bibîne, pêşkêşî we dikim û xwendineka ku li gor dilê we be bimînin di xêr û xwaşîyê de heta hejmara bê!
Alî Çîftçî
